Archief

De verzorgingsstaat is op zijn retour. Het kabinet wil dat we meer voor elkaar gaan zorgen. Maar die mantelzorg moet dan wel te combineren zijn met een baan. Bij toekomstige cao-onderhandelingen zal dit een belangrijk punt zijn: hoe kunnen we zonder inkomensverlies ook zorgtaken op ons nemen? Betaald zorgverlof lijkt een uitkomst voor werkende mantelzorgers. 

Zorg voor een naaste is niet altijd op vaste dagen en uren in te plannen. Een zorgvraag komt juist ook vaak op onverwachte momenten. Omdat flexibel te kunnen zijn in de zorg die zij bieden, hebben mantelzorgers ook flexibiliteit nodig in hun werk. Valt dat wel te combineren met de ploegendienst?

Door de vergrijzing neemt de behoefte aan mantelzorgers toe. Tegelijkertijd wordt gevraagd om meer en langer te blijven werken. Dat is een zware combinatie, vooral voor mensen die ook nog eens op onregelmatige tijden werken. De FNV en Menzis zetten zich dan ook in om de 2,6 miljoen werkende mantelzorgers in Nederland te ondersteunen. Uit een onafhankelijk onderzoek van de Consumentenbond onder alle zorgverzekeraars, blijkt dat Menzis de meest uitgebreide vergoedingen voor mantelzorgers biedt. FNV-leden die verzekerd zijn in de FNV/Menzis-collectiviteit kunnen bovendien gebruikmaken van de zorgservice Zorg voor Elkaar.

Met de juiste voeding op de juiste momenten kan vermoeidheid tijdens een nachtdienst met wel 26 procent worden teruggebracht. Dat concludeerde adviesorganisatie Circadian in oktober 2011 op basis van een eigen onderzoek onder verpleegkundigen in de Nederlandse academische ziekenhuizen, gefinancierd door sectorfonds STAZ. De uitkomsten van dat onderzoek geven ook voor politiemedewerkers goede handvatten om vermoeidheid tijdens de nacht te verminderen.

‘Maar liefst 70% van de medewerkers in de bouw heeft overgewicht, bij 21% is zelfs sprake van ernstig overgewicht.’ Zo kopte de laatste nieuwsbrief van AOOW rondom het thema bewegen. In dit artikel was ook specifieke aandacht voor overgewicht in de bouwsector.

Nachtdiensten vragen nogal wat van werknemers. De inzet tijdens de nachtelijk uren eist zeker na enkele jaren zijn tol. Nachtdiensten verstoren namelijk je bioritme en dat heeft gevolgen voor je gezondheid. Zo kan er stress ontstaan, chronische vermoeidheid, concentratieproblemen, overgewicht, depressies of verminderde alertheid. 

Of je te dik bent weet je natuurlijk zelf het beste. Maar de cijfers liegen er niet om. Uit onderzoek van Arbouw blijkt dat in de sector grond- weg- en waterbouw (GWW) 69,6% van de werknemers overgewicht heeft en 21,2% zelfs ernstig overgewicht. Kijken we naar de top 5 van bouwberoepen met het hoogste overgewicht, dan komen we daar de wegmarkeerder en de machinist tegen. Zorgwekkende cijfers.

Binnen de zorg werkt zo’n 80% van alle medewerkers in onregelmatige dienst, waarbij de klok rond diensten worden gedraaid. Wisselende werktijden zijn vaak topsport en vergen, nog meer dan bij regelmatig werk, een bewuste en gezonde leefstijl om lichaam en geest in topconditie te krijgen en te houden. Dat werken ook sport kan zijn, geeft Mart Suurland aan. Hij is werkzaam als laborant in een algemeen ziekenhuis: ’Aan team/club sport doe ik niet. Ik probeer als het even kan op de fiets naar mijn werk te gaan. Ik doe met regelmaat een serie oefeningen om het lijf soepel en gangbaar te houden. En vrije tijd plannen! Met of zonder de jachthond de natuur in, fietsen, tuinieren en zwemmen zijn dan de hoofdbestanddelen. Oh ja, op mijn werk loop ik zo'n 6 kilometer per dienst.’

Een nieuw jaar, met nieuwe kansen. De goede voornemens vliegen je om de oren. Een daarvan is afvallen. En ja, dat komt natuurlijk ergens vandaan… Ruim de helft van de mannen (54%) en 43% van de vrouwen heeft overgewicht. En we kennen de gevolgen: je wordt sneller ziek en bent vatbaarder voor bijvoorbeeld hart- en vaatziekten en diabetes. Afvallen kan dus zeker geen kwaad en bewegen helpt. Het liefst tenminste 30 minuten per dag. In de horeca zijn werknemers de hele dag in de weer. Over die 30 minuten beweging per dag hoeven veel horecawerknemers zich dus geen zorgen te maken. Waarover dan wel?

Een gezonde leefstijl verkleint de risico’s die onregelmatig werk nu eenmaal met zich mee brengt. Voldoende beweging speelt daarin een belangrijke rol. Beweeg je regelmatig en voldoende, dan kan je beter omgaan met de effecten van ploegen- en nachtarbeid. Zowel jij als je werkgever kunnen hier invloed op hebben.

Een powernap tijdens de nachtdienst zorgt ervoor dat werknemers minder vermoeid zijn. Hierdoor houden ze de nachtdienst beter vol en stijgt hun productiviteit.

Bijna niemand is fan van het draaien van nachtdiensten. Je moet je biologische ritme omgooien en bent daardoor sneller moe dan normaal. Dit kan gevolgen hebben voor de productiviteit en kwaliteit die je levert. Uit onderzoek onder politieagenten bleek dat een powernap helpt tegen de slaperigheid.

In het onderzoek kregen groepen agenten verschillende behandelingen tijdens de nachtdienst. Eén groep kreeg twintig minuten lichttherapie en de andere groep mocht twintig minuten slapen. Het gevoel van slaperigheid en extreme vermoeidheid bleek het minst te zijn bij de groep die mocht powernappen. Het toestaan van een powernap onder werk moet natuurlijk wel organisatorisch kunnen. Niet iedere werplek beschikt over (voldoende) slaapplaatsen en soms is het werk niet geschikt voor een onderbreking. Maar als dit haalbaar is, is het zeker de moeite waard om bespreekbaar te maken. De powernap kan de tevredenheid, productiviteit en concentratie vergroten. En zelfs ongelukken voorkomen!

Als je onregelmatige diensten draait, is het soms heel moeilijk om een gezond eetpatroon te volgen. Eten van thuis meenemen is niet altijd even gemakkelijk en daarnaast heb je tijdens je avond- of nachtdienst vaak veel minder trek of juist continu trek omdat je biologische klok in verwarring is. 

Het Preventief Medisch Onderzoek (PMO) is de opvolger van het Periodiek Arbeids Gezondheidskundig Onderzoek (PAGO). Dit onderzoek brengt op een duidelijke manier de gezondheidsrisico’s van medewerkers in beeld. Werkgevers zijn volgens de arbeidsomstandighedenwet verplicht om werknemers het PMO aan te bieden.

De Duitse wetenschapper Till Roenneberg onderzocht de samenhang tussen drie klokken: de klok aan de muur, onze innerlijke (of biologische) klok en de sociale klok (agenda, afspraken, werktijden). Deze klokken moeten op elkaar afgestemd worden. Als dat niet goed gebeurt, dan is er sprake van een ‘sociale jetlag’.

In de horeca maak je vaak lange dagen en is elke dag anders. Je weet bijvoorbeeld nooit precies hoe druk het is in het restaurant waar je werkt. Tijdens een aanwezigheidsdienst kan je opgeroepen worden of is het juist veel rustiger dan verwacht en kan je na 2 uurtjes werken alweer naar huis. Bovendien werk je vaak ook als je vrienden vrij zijn, bijvoorbeeld ’s nachts, in het weekend en tijdens feestdagen.

Fit zijn tijdens de nachtdienst is belangrijk voor de kwaliteit van de zorg en de gezondheid en duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Stichting Arbeidsmarkt Ziekenhuizen (StAZ) - het arbeidsmarktfonds van sociale partners in de branche Ziekenhuizen – heeft daarom het boekje ‘Goedenacht’ uitgebracht om werknemers in de zorg te helpen gezonder door hun nachtdienst te komen. Geschikte voeding net voor en tijdens de nachtdienst vermindert bijvoorbeeld vermoeidheid en bevordert de slaapkwaliteit en de gezondheid. Instellingen en werknemers in de ziekenhuisbranche kunnen het boekje gratis aanvragen.

Een slaapje van twintig minuten tijdens een nachtdienst zorgt voor minder slaperigheid en vermoeidheid van politieagenten. Dit blijkt uit onderzoek van de Groningse chronobiologe dr. Marijke Gordijn. Twee groepen politieagenten van het korps Drenthe kregen verschillende ‘behandelingen' om de nachtdienst te verlichten. Eén groep kreeg de mogelijkheid om door middel van een powernap 20 minuten te slapen; de tweede groep kreeg 20 minuten lichttherapie. De agenten hadden het meest baat bij de 20 minuten slaap.

Een verband tussen nachtdiensten en borstkanker is nog altijd niet bewezen. Wel is er voldoende bewijs dat het onderdrukken van slaaphormoon melatonine de groei van tumoren bevordert. Vrouwen die borstkanker hebben of hebben gehad zouden daarom beter geen nachtdiensten kunnen draaien.

Dat is een van de conclusies uit het rapport Beroepsziekte in Cijfers van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten.

Het werken van onregelmatige tijden of in de nacht kan er voor zorgen dat je natuurlijk ritme, het bioritme, verstoord raakt. Het lichaam is gewend om overdag actief te zijn en te rusten in de nacht, door wisselende diensten raakt je ritme in de war. Bij mensen die in ploegendiensten werken komt het vaak voor dat zij daarom moeite hebben met goed kunnen slapen. In dit artikel vind je tips en adviezen over wat je zelf kunt doen om je slaap te bevorderen. 

Vorige week was het zover. De voorzitter van FNV Bondgenoten Henk van de Kolk heeft een nachtdienst gedraaid. Dit idee was ontstaan bij een kaderlid uit Weert. Hij beklaagde zich over het feit dat directeuren en vakbondsbestuurders van alles beslissen over de werktijden van ploegendienstwerkers, maar zelf geen idee hebben hoe het is om ’s nachts te werken.

De Arbeidstijdenwet maakt het mogelijk om lange diensten te maken. De maximale toegestane arbeidsduur is 12 uur per dag, met een maximum van 60 uur per week. Een pauze van een kwartier is wel verplicht. Voor nachtdiensten is de maximale duur verlaagd tot 10 uur. Bij hogere uitzondering en met strenge beperkingen, kan in de nachtdienst ook een aantal malen per jaar 12 uur gewerkt worden.

Allesoveronregelmatigwerk.nl heeft een aantal ploegendienstwerkers gevraagd wat zij in de nacht eten. Voedingsdeskundige Alexander van Eekelen geeft commentaar. Deze keer: brood.

Fijne vakantie gehad? De hoogste tijd om het normale leven weer op te pikken. In de vakantie willen we nog wel eens schuiven met onze vaste gewoonten. Daar is het tenslotte vakantie voor, nietwaar? Vooral onze slaaptijden verschillen vaak met wat we gewend zijn. Lange avonden rond het kampvuur met de campingburen en de volgende ochtend uitslapen. Even geen wekker, heerlijk!

De commercial informeert nachtwerkers over Allesoveronregelmatigwerk.nl en was tussen middernacht en 06:00 uur te beluisteren op verschillende zenders, zoals 3FM, Sky Radio en Radio Veronica. Nog niet gehoord? Beluister 'm dan hier.

Als je op een baggerschip werkt in het buitenland, dan ben je gemiddeld genomen zes weken van huis. Als er aan boord slaapvoorzieningen zijn, dan verblijf je ook zes weken aan boord. In die zes weken worden 2 of 3 ploegendiensten gedraaid. Maar wat doe je dan om aan de noodzakelijke beweging te komen?

In de regio Weert heeft FNV Bondgenoten het afgelopen jaar een leerweg nachtarbeid georganiseerd voor kaderleden van ploegendienstbedrijven uit de regio. Het doel was om dwarsverbanden in het vakbondswerk voor ploegendienstbedrijven te zoeken.

FNV Bondgenoten presenteert na de zomer een beleidsprogramma om onregelmatige werkers gezonder en veiliger te laten werken. Naast kennisverdieping biedt het programma vooral ideeën en instrumenten om in bedrijven aan de slag te gaan.

Een belangrijk advies voor planners van onregelmatige diensten, richt zich op een gezonde roosterergonomie. Naast aandacht voor de lengte van de diensten én de werkweek, wijst onderzoek uit dat een voorwaarts roterend rooster voor de minste problemen zorgt.

Onze biologische klok wil 's nachts graag rust. Logisch, maar voor nachtwerkers vermindert hierdoor het vermogen om tijdens de dienst optimaal te presteren. Met kans op ongelukken op de werkvloer én in het verkeer (na afloop van de dienst) tot gevolg. Hoe kom jij veilig en verantwoord de nachtdienst door?

Het eten van zoetigheid en snelle koolhydraten (koekjes) tijdens de nachtdienst is uit den boze. Onderzoek heeft uitgewezen dat suikers en koolhydraten slaperigheid bevorderen. En dat is nu juist hetgeen je wilt tegengaan. Daarnaast is het zo dat de biologische klok ’s nachts het hele spijsverteringsstelsel plat legt. We zijn daardoor minder goed in staat voedsel te verdragen en te verteren.

Vecht jij weleens tegen de slaap gedurende een nachtdienst? Mocht je de mogelijkheid hebben om tijdens de dienst een dutje te doen, probeer dat dan tenminste 20 minuten achter elkaar te doen. Dit voorkomt bijvoorbeeld slaapaanvallen en concentratieverlies...

Een nachtdienst draaien is zwaar, maar in veel bedrijven en instellingen onontkoombaar. In onze 24-uurs economie moet er immers gewerkt worden, zowel overdag als ’s nachts. Als werkgever of planner is het belangrijk om een gezonde werkdruk voor werknemers te creëren. Voldoende bezetting, regelmatig pauzeren en de mogelijkheid om een ‘dutje’ te doen tijdens een nachtdienst zijn van essentieel belang.

Diensten die starten of eindigen tussen 0:00 uur en 06:00 uur – de zogenaamde ultravroege en ultralate diensten – hebben vergelijkbare impact op werknemers als nachtdiensten. Daarom moeten ze ook met dezelfde maatregelen omkleed worden. Dat vindt FNV Bondgenoten naar aanleiding van een onderzoek naar de ervaringen van mensen met werken in de randen van de nacht. De resultaten van het onderzoek maakt de bond vandaag bekend, op de dag met de kortste nacht.

Twitteraars kunnen nieuws over werk en inkomen volgen via de FNV Bondgenoten Twitter. Sommige vakbondsbestuurders vertellen ook via twitter over de ontwikkelingen bij branches en bedrijven waar zij vakbondswerk verrichten. 

Als je in de nachtdienst werkt moet je overdag slapen. Dit gaat alleen tegen je natuurlijk bioritme in. Uit onderzoek blijkt dat overdag slapen minder kwaliteit oplevert dan een normale slaap. Je slaapt namelijk minder uren én minder diep. Hieronder enkele tips en uitleg voor een gezonde en verantwoorde nachtrust.  

De laatste tijd zijn verkeersleiders uit de Verenigde Staten veelvuldig in het nieuws. Niet omdat ze de vliegtuigen zo kundig begeleiden bij de start of landing, maar omdat ze in slaap vallen tijdens de nachtdienst. Sinds begin dit jaar zijn al zeven gevallen bekend van slapende verkeersleiders. En dat mag natuurlijk niet. Zeker in de luchtvaart, waar veiligheid met stip op één staat, moet men 24 uur per dag alert zijn. Maar kan dat wel? Kunnen wij van mensen verwachten dat ze – wanneer ze ’s nachts aan het werk zijn – wakker en alert blijven?

Roosterproblemen spelen in elke sector met ploegendiensten een rol. Met name nachtdiensten trekken een zware wissel op werknemers. In de diervoedersector is de relatieve ouderdom van het werknemersbestand een complicerende factor. Vakbonden en werkgevers kijken nu samen naar alternatieven.

De regels van de wet en de richtlijn hebben tot doel de veiligheid en de gezondheid van werknemers in relatie tot de organisatie van de arbeidstijd te waarborgen. Ook maken ze het gemakkelijker werk, privé- en zorgtaken te combineren. Daarom is het van belang dat de bonden goede afspraken over arbeidstijden met werkgevers maken in de cao's.

De CAO voor de Railinfra kenmerkt zich door sterk wisselende arbeidstijden. Wisselingen van de dag naar de nacht in één en dezelfde week zijn eerder regel dan uitzondering.

Ideeën over triobanen, voeding, licht hebben deskundigen op de studiedag van FNV Bondgenoten in november 2010 aangereikt. Hieronder volgt een bloemlezing.

FNV Bondgenoten start vandaag met een onderzoek naar werknemers die werken in de randen van de nacht. Het gaat om werknemers die extreem vroeg of extreem laat met hun dienst beginnen.